تبلیغ SMS دم گوش مشترکان

Distressing SMS Ads in Iran

شهرام شریف

صنعت تبلیغات با حضور ابزارهای ارتباطی و اطلاعاتی راه های جدیدی برای نفوذ به زندگی روزانه مردم یافته است. اینترنتو ایمیل امروزه مملو از آگهی های تبلیغاتی است که درهنگام خواندن یک متن، گوش دادن به موسیقی و با دریافت یک فایل بارها از جلوی چشم کاربران رژه می روند. میل باکس (Mail box) ها روز به روز از نامه های ناخواسته ( Spam) پرمی شوند و دریافت اطلاعات مورد نیازو و رسیدن به آنها لحظه به لحظه در هزارتویی از بنز (Banner) های تبلیغاتی قرار می گیرد که شانس یافتن اطلاعت را دراین آشفته بازار به حداقل می رساند.

تلفن همراه یکی از این ابزارهای ارتباطی است ک درطول زندگی کوتاه خود صرفاً به تبادل صورت قناعت نکرده و پیشرفتو مقبولیت آن در جامعه مرهون قابلیت هایی چون ارسال قایل های متنی، صوتی و گرافیک است. نسل های جدیدتر تلفن همراه به دلیل بهره گیری از فناوری های منحصر به فرد، هرچند شرکت های مخابراتی را درابتدای راه و درکوناه مدت به ورشکستگی کشانده اند، اما حداقل سود بسیاری را نیز نصیب کسانی کرده اند که از قبل آنها به ارتزاق مشغول اند. ارسال کنندگان پیام های تبلیغاتی روی تلفن همراه از آن جمله اند. برای آنها ارسال پیام از نزدیک ترین مکان به مشتری مطرح است و از خود مشتری کسی نزدیک تر به آنها نیست و دیگر لازم به یادآوری هم نیست که تلفن همراه امروزه از خود مردم هم به آنها نردیک تراست. شرکت های تبلیغاتی می دانند که ارسال پیام به دستگاهی که روزانه از مشتریان شان جدا نمی شود، شانس دیدن، فکر کردن و پسندیدن محصولات معرفی شده توسط آن را به شدت بالا می برد. با چنین رویکردی حالا کم کم پیام های تبلیغاتی روی تلفن همراه مشتریان فرود می آیند.

شورای اروپا و مقابله با معضل جدید

شورای اروپا چند ماه قبل نخستین پیام هشدارآمیز را درمورد پیام های تبلیغاتی روی تلفن همراه منتشرکرد. دراین پیام با اشاره به افزایش حجم پیام های تبلیغاتی که از طریق تلفن های همراه به مشتریان می رسد، از کشورهای اروپایی خواسته شد قبل از آن که وضعیت شبیه ارسال پیام های ناخواسته اینترنتی شود، چاره ای بیندیشند و قوانی لازم را تدوین و تصویب کنند.

ارسال نامه های ناخواسته به همان اندازه که باعث خوشحالی صنعت تبلیغات شده، اسبابنگرانی طرفداران حفظ حقوق حصوصی( از جمله حریم شخصی)، دولتمردان کشورهای آمریکایی و اروپایی و کاربران رافراهم آورده است. روز به روز برحجم این پیام ها درصندوق پستی کاربران اضافه می شود، بی آنکه بتوان آنها را از پیام های عادی روزانه تفکیک کرد. در حقیقت، ارسال کنندگان پیام های تبلیغاتی در طول دو سالی که مبارزه علیه آنان شدت گرفته، روش های خود را آنچنان پارتیزان گونه عوض کرده اند که نه دستگاه های قضایی و نه سیستم های فنی قادر به مقابله با آنها نبوده اند و حتی کارشناسان از تأثیرتصویب برخی قوانین علیه آنان توسط دولت ایالات متحده ابراز ناامیدی می کنند. حالا با کشیده شدن پیام های تبلیغاتی به گسترۀ ابزارهای ارتباطی دیگری چون موبایل، وضعیت به مراتب پیچیده تر از این هم می شود. مشکلی که کشورهای اروپایی با آن درگیرند، درحقیقت این است که برخی شرکت های خصوصی موضوع ارسال پیام های تبلیغاتی اولیه ذکر کرده اند، هرچند درهمین حال نیز برخی شرکت های مخابراتی دولتی گفته اند که به زودی جرایمی را برای ارسال کنندگان این گونه پیام ها در نظر خواهند گرفت.

ایران و ارسال پیام روی تلفن همراه

پیشرفت تکنولوژی، سرعت نفوذ آن را بر کشورهای درحال توسعه به شدت افزایش داده است، به همین دلیل معضلاتی چون نامه های ناخواسته و ... دیگر صرفاً متخصص به برخی کشورهای پیشرفته نیست و کشورهایی چون ایران هم دراین مشکلات سهیم هستند.

ارسال پیام های تبلیغاتی روی تلفه های همراه شهروندان ایرانی از اواخر سال گذشته آغاز شد، اما تفاوت آن با نمونه اروپایی دراین بود که شرکت مخابرات ایران دراین مورد واکنش منفی نشان نداد، چرا که پیام ها از طریق خود این شرکت برای مشترکان ارسال می شد.

این پیام ها ابتدا درسطح کوچکی از مشترکان تهرانی منتشر شد، ولی پس از آن، دریافت چنین پیام هایی درگوشه کنار کشور نیز گزارش شد. بنابرگزارشی که خبرگزاری ایرنا منتشرکرد هزینه ارسال اس ام اس به هر 100 هز ارمشترک 1 میلیون و 600 هز ارتومان است و اگر شرکتی بخواهد پیام محصولش درسطح وسیع تر منتشر شود، تخفیف های لازم نیز به آن تعلق می گیرد.

درهمین حال « مقدس» معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز ضمن تأیید ارسال اس ام اس های تبلیغاتی به روزنامه « ابرار اقتصادی» گفت که ارسال این اس ام اس ها قانونی است و به زودی آیین نامه آن توسط این وزارت خانه اعلام می شود. او همچنین درپاسخ به این پرسش که تلفن همراه یک فضای خصوصی استو هرگونه تعرض به آن می تواند دخالت دراین حقوق تعبیرشود، گفت که تلفن همراه بعداز فروش به طورکامل متعلق به یک مشترک نیست و همچنان سهمی از آن متعلق به دولت است و اس ام اس های تبلیغاتی نیز درقالب این سهم ارسال می شود.

اما برخی حقوقدانان ارسال این SMS ها را تعرض به حقوق خصوصی افراد و حتی از مصادیق ایجاد مزاحمت تلفنی ( این بار ازسوی مخابرات!) دانستند و حتی یکی از آنها صراحتاً گفت که چنین کاری طبق قانون مشمول ماده مربوطه قانون مجازات اسلامی درباره مزاحمت های تلفن همراه قرار می گیرد. براساس این بند از قانون مجازات کسانی که از طریق تلفن اقدام به مزاحمت برای شهروندان کنند، یک تا شش ماه حبس و جزای نقدی و همچنین قطع خط تلفن فرد مزاحم خواهد بود. ( هرچند بعید به نظرمی آید بتوان تلفن خود مخابراتی ها را به خاطر مزاحمت تلفنی قطع کرد!).

با این احوال، موضوع ارسالSMS های تبلیغاتی درحالی بالا گرفت که گفته می شد دردوسه روز ابتدایی سال جدید به دلیل ترافیک و ضعف شبکه ارسال SMS ها تا دو سه روز با اختلال شدید و پس از آن نیز با مشکلاتی چند همراه بود. این چنین مشکلاتی درست درزمانی بیش از ایجاد اختلال درسایت اس ام اس مخابرات و شایعه دسترسی برخی افراد به پیام های دیگران ( به دلیل ضعف امنیت این سایت) نمی گذشت.اما شرکت مخابرات نیز درپس این همه جنجال پاسخی درآستین داشت. دراطلاعیه ای که از طرف روابط عمومی این شرکت منتشرشد، خاطر نشان گردید که با تصویب آینن نامه ارسال اس ام اس تسهیلاتی چون مجانی شدن چند مکالمه یا پیام SMS برای مشترکانی که اس ام اس های تبلیغاتی دریافت می کنند، درنظر گرفته خواهد و اگر برخی افراد نیز مایل به دریافت این گونه اس ام اس ها نبودند، می توانند به مخابرات اطلاع دهند تا جلوی ارسال پیام برایشان گرفته شود. این شرکت همچنین خاطرنشان کرد که برخی اس ام اس ها نیز توسط تعدادی شرکت های خصوصی به تلفن های همراه ارسال می شود که آنها غیر قانونی و فقط پیام های تبلیغاتی مخابرات قانونی است.

این اطلاعیه درحالی دربرخی مطبوعات منتشرشدکه یک حقوقدان گفته بود: ارسال پیام به دستگاه های تلفن همراه مشترکان که به طور کامل هزینه استفاده از آن پرداخت شده، کاملاً غیرقانون و حتی غیر شرعی است و درست شبیه این است که کسی به تلفن ثابت شما زنگ بزند ویک پیام تبلیغاتی را قرائت کند. وی خاطرنشان کرد که پیام های تبلیغاتی به دلیل ماهیت مزاحت گونه شان باید از ابتدا با اجازه فرد به دستگاه وی ارسال شوند، نه این که مشترکان درخواست ارسال نشدن آن را بعد از ارسال بدهند.

لطفا مارا در گوگل محبوب کنید